30 հունիսի — 4 հուլիսի 2027

Խաչերթ
Երևան → Սևանավանք

Սուրբ Գրիգոր Լուսավորչի հետքերով

ԳրանցումԾրագիրն ըստ օրերի
0 կմ
ոտքով ճանապարհ
0 օր
աղոթքային երթի
0
պաշտամունք ամբողջ երթում
0
եկեղեցիներ և վանքեր
0
բնակավայրեր

Լուսավորչի ճանապարհը

1726 տարի առաջ Սուրբ Գրիգորն անցել է այս ճանապարհը

Մենք կրկնում ենք նրա երթուղին — Երևանի մայր տաճարից դեպի Սևանա լիճ, այնտեղ, որտեղ նա հիմնել է վանքը և կանգնեցրել խաչը։ Երթի յուրաքանչյուր օր հոգևոր ճանապարհի աստիճան է։

301 թ.

Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչը դարձի է բերում Տրդատ Գ թագավորին։ Հայաստանը դառնում է աշխարհի առաջին քրիստոնյա երկիրը։

IV դ.

Գրիգորը հիմնում է վանք Սևանի կղզում — ապագա Սևանավանքը։ Կառուցվում են ճանապարհի առաջին եկեղեցիները։

VII դ.

Կառուցվում են Կարենիսի և Պտղնավանքի վանքերը — տաճարներ, որտեղ կկատարվեն երթի մաղթանքները։

XX դ.

Եկեղեցիներն ավերվում և դատարկվում են։ Դրանցում տասնամյակներով ընդհանուր պատարագ չի մատուցվում։

2027 թ.

Մենք նորից ենք անցնում այս ճանապարհը — խաչով և աղոթքով՝ արարողությունը վերադարձնելով հնամյա պատերին։

խաչերթի ճանապարհը

Հոգևոր վերելքի աստիճաններ

I
Չորեքշաբթի · 30 հունիսի
Կոչում
Երևան — Նոր Հաճն24 կմ

Քաղաքից ելքը Կասկադով պարզապես երթուղու սկիզբ չէ, այլ գիտակցված ընտրություն՝ թողնելու աշխարհիկ աղմուկը։ Առաջին քայլը դեպի վեր դառնում է հոգու առաջին շարժումը դեպի Աստված։

II
Հինգշաբթի · 1 հուլիսի
Հրաժարում
Նոր Հաճն — Չարենցավան19 կմ

Իջեցումն ու վերելքը Կարենիսի կիրճում սեփական «ես»-ի խորքերը տանող ճանապարհ է, պայքար ծուլության և եսասիրության դեմ։ Հաղթահարելով հոգնածությունն ու հյուծիչ շոգը՝ մենք վերադառնում ենք դեպի լույս՝ մաքրված ամեն ավելորդ բանից։

III
Ուրբաթ · 2 հուլիսի
Խոնարհություն
Չարենցավան — Դդմաշեն31 կմ

Ճանապարհի ամենաերկար օրը դառնում է մեծ համբերության դաս։ Այստեղ կարևոր է ոչ այնքան հեռավորությունը, որքան «դիմանալու» կարողությունը և Աստծո կամքի առջև խոնարհումը՝ համբերության մեջ ուժ գտնելով։

IV
Շաբաթ · 3 հուլիսի
Այլակերպում
Դդմաշեն — Ծամակաբերդ21 կմ

Գիշերային հսկումը Սևանա լճի ափին հոգևոր անցման կետ է։ Արևածագից առաջ, երբ արտաքին խավարը թանձրանում է, սրտում ծնվում է նոր՝ իսկական ներքին լույսի սպասումը։

V
Կիրակի · 4 հուլիսի
Միություն
Ծամակաբերդ — Սևանավանք4 կմ

Ավարտը Սևանավանքում վերջը չէ, այլ մեր ճանապարհի սկիզբը դեպի Աստված։ Սուրբ խաչը, որն այստեղ կանգնեցրել է Լուսավորիչը 1700 տարի առաջ, մնում է հավերժ փարոս մեզ բոլորիս համար՝ դեպի Տեր տանող ճանապարհին։

Երթուղի

99 կմ Լուսավորչի ճանապարհով

Հինգ օր ճանապարհ — Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ մայր տաճարից՝ Կոտայքի սարահարթով դեպի Սևանա լիճ և Սևանավանք։

Leaflet · © OpenStreetMap contributors
ճանապարհի օրեր 1–5
✝ եկեղեցի🅿 կայանատեղի🕯 մաղթանք☾ գիշերակաց
Սլաքը տարեք կետի վրա — ժամանակացույց և վայրի նկարագրություն

Ծրագիր

Հինգ օր — հինգ փուլ

Ամեն օր մեզ սպասում են նոր անցումներ, ընդհանուր մաղթանքներ և գիշերակացի կազմակերպում։

Երևան — Նոր Հաճն

Մեկնարկ

08:30

Ավարտ

20:35

Ճանապարհի ժամանակը

12 ժ 05 ր

Անցած հեռավորությունը

24 կմ

Մանրամասն ժամանակացույց
06:45

Տոնական Պատարագ մայր տաճարում

Սուրբ Պատարագի սկիզբը Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ մայր տաճարում։

08:30

Մեկնարկ Սուրբ Գրիգորի տաճարից

Երթասյան ձևավորումը Տիգրան Մեծի պողոտայում։ Շարժում դեպի Հանրապետության հրապարակ։

09:35

Կասկադ — բարձրացում

Աստիճաններ կամ էսկալատորներ (երեխաների և տարեցների համար)։ Հրմշտոցից խուսափելու համար բարձրացումը կկատարվի խմբերով։

10:20

Մաղթանք Տրդատ Գ-ի հուշարձանի մոտ

Մկրտիչ թագավորի հուշարձանը գտնվում է «Հաղթանակ» այգու գլխավոր մուտքի մոտ։

11:15

Սուրբ Խաչ՝ ջրօրհնեքի կարգ և հանգիստ

Ջրօրհնեքի կարգ՝ ուխտավորների օրհնությամբ, որից հետո ժամանակ կլինի հանգստի և թեթև ճաշի համար։

12:45

Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի

Մաղթանք՝ ճանապարհի հովանավորության համար։

15:54

Պտղնավանք՝ մաղթանք, ճաշ և մեծ հանգիստ

Կարճ արարողություն հնամյա տաճարի պատերի ներսում։ Ճաշ և հանգստի ժամանակ ուխտավորների համար։

18:25

Հոգեհանգիստ ՀՄՊ զոհերի հուշարձանի մոտ

Հոգեհանգստյան կարգ։

20:35

Առաջին օրվա ավարտ՝ Նոր Հաճն, Ամենափրկիչ եկեղեցի

Գոհաբանական մաղթանք ժամանումից հետո, ընթրիք, գիշերակացի պատրաստում և երեկոյան աղոթք։

Օրվա պաշտամունքները+

Տոնական Պատարագ

06:45 · 90 րոպե

📍 Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ մայր տաճար

Մաղթանք Սուրբ Տրդատ Գ-ին

10:20 · 10 րոպե

📍 Տրդատ Գ-ի հուշարձան

Ջրօրհնեքի կարգ + օրհնություն

11:15 · 15 րոպե

📍 Սուրբ Խաչ եկեղեցի

Մաղթանք Սուրբ Աստվածածնին

12:45 · 10 րոպե

📍 Աստվածածին եկեղեցի

Կարճ մաղթանք

16:30 · 10 րոպե

📍 Պտղնավանք

Հոգեհանգստյան կարգ

18:25 · 12 րոպե

📍 ՀՄՊ զոհերի հուշարձան

Գիշերային աղոթքի կարգ

21:45 · 40 րոպե

📍 Ամենափրկիչ եկեղեցու բակ

Գիշերակաց

Ամենափրկիչ եկեղեցի (Նոր Հաճն)

Մեր ճանապարհի եկեղեցիները

Աղոթքը վերադառնում է հնամյա պատերին

13 եկեղեցի և վանք մեր ճանապարհին — Երևանի մայր տաճարից մինչև Սևանավանք։

Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ մայր տաճար
Օր 1

Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ մայր տաճար

2001 թ.

Սուրբ Խաչ եկեղեցի
Օր 1

Սուրբ Խաչ եկեղեցի

2018 թ.

Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի
Օր 1

Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի

1695 թ.

Պտղնավանք
Օր 1

Պտղնավանք

VI–VII դդ.

Ամենափրկիչ եկեղեցի
Օր 1Գիշերակաց

Ամենափրկիչ եկեղեցի

2015 թ.

Կարենիսի վանք
Օր 2

Կարենիսի վանք

VII դ.

Ամենափրկիչ եկեղեցի
Օր 2Գիշերակաց

Ամենափրկիչ եկեղեցի

2000 թ.

Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի
Օր 3

Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի

1883 թ.

Սուրբ Թադեոս (Ադդայ) եկեղեցի
Օր 3Գիշերակաց

Սուրբ Թադեոս (Ադդայ) եկեղեցի

VII դ.

Սուրբ Սարգիս եկեղեցի
Օր 4

Սուրբ Սարգիս եկեղեցի

VII դ. — 2006 թ.

Սուրբ Հրեշտակապետաց եկեղեցի
Օր 4

Սուրբ Հրեշտակապետաց եկեղեցի

XXI դ.

Սուրբ Գևորգ եկեղեցի
Օր 4Գիշերակաց

Սուրբ Գևորգ եկեղեցի

XX դ. — 2007 թ.

Ճանապարհի ավարտ · Օր 5

Սևանավանք, հիմնադրված Սուրբ Գրիգոր Լուսավորչի կողմից IV դարում

Սևանի թերակղզի · IV դ. / IX դ.

Ավանդության համաձայն՝ ապագա վանքի առաջին եկեղեցին ժայռի վրա հիմնել է դեռևս Գրիգոր Լուսավորիչը IV դարում՝ այնտեղ կանգնեցնելով մեծ խաչ, իսկ մեզ հասած համալիրը Մարիամ իշխանուհու նվերն է՝ 874 թվականին նա այստեղ կառուցել է երկու եկեղեցի՝ Սուրբ Առաքելոց և Սուրբ Աստվածածին։ Դարեր շարունակ վանքը կանգնած էր կղզու վրա, և միայն XX դարում, երբ լճի մակարդակն իջավ, ժայռը միացավ ափին։

Խաչերթի սրբությունները

Սրբությունները, որոնք գնում են մեզ հետ

Սրանք թանգարանային ցուցափեղկերի մասունքներ չեն, այլ կենդանի սրբություններ, որոնք ամբողջ ճանապարհին գնում են երթասյան հետ և բացվում են երկրպագության՝ յուրաքանչյուր կանգառում։

Խաչերթի փայտե խաչը

Օրհնվել է Սուրբ Էջմիածնի մայր տաճարում՝ Կենարար Փայտի մասնիկով խաչվառին դիպչելով։ Գլխավոր սրբությունը՝ այն ամբողջ ճանապարհին տանում են երթասյան առջևից, իսկ Սևանավանքում կանգնեցնում են տաճարի մոտ՝ ինչպես Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչը կանգնեցրեց խաչը Սևանում։

Սրբապատկերները երթասյան գլխին

Նաև խաչերթում

  • ✧Մասնատուփեր՝ սուրբ մասունքներով — դուրս են բերվում հավատացյալների ընդհանուր երկրպագության։
  • ✧Պատարագի Ավետարան — անընդհատ ընթերցվում է բոլոր մաղթանքների և պատարագների ժամանակ։
  • ✧Սուրբ ջուր Էջմիածնից — օգտագործվում է ջրօրհնեքի մաղթանքների ժամանակ օրհնության համար։
  • ✧Տեղական սրբություններ — ընդունող եկեղեցիների խաչերն ու գլխավոր սրբապատկերները դիմավորում են երթասյանը։

Յուրաքանչյուր կանգառում տեղի եկեղեցիների քահանաները խաչով և սրբապատկերով դուրս են գալիս երթասյանը դիմավորելու, իսկ խաչերթի սրբությունները ներս են տարվում՝ երկրպագության։

Ուխտավորին

Ինչ վերցնել և ինչպես է ամեն ինչ կազմակերպված

Մենք ամեն ինչ արել ենք, որ դուք գնաք թեթև՝ կենտրոնանալով աղոթքի վրա։ Արշավի ամբողջ կենցաղը — տաք սննդից և ջրի մատակարարումից մինչև վրանային գիշերակացներ, ուղեբեռի տեղափոխում և բժշկություն — ամբողջությամբ ապահովված է կազմակերպիչների կողմից։

Հանդերձանք

  • ✦Ուղեկցող ուսապարկ. թեթև ուսապարկ, որը դուք մշտապես տանում եք ինքներդ՝ ճանապարհի մեկ օրվա համար անհրաժեշտ ամեն ինչով։
  • ✦Ուսապարկում՝ ջուր, անձրևանոց, power bank, անձնական դեղատուփ, սպեղանիներ, թեթև բաճկոն երեկոյի համար, թաց անձեռոցիկների փաթեթ, նստատակ փրփուր, արևապաշտպան քսուք և գրպանի թեթև ճաշ։
  • ✦Հագուստ երթի համար. հարմարավետ, նախապես քայլած կոշիկներ, ինչպես նաև գլխարկ կամ գլխաշոր՝ հուլիսի խիստ արևից պաշտպանվելու համար։

Ուղեբեռ (շարժական պահեստ)

  • ✦Իրերի հանձնում. առավոտյան՝ տաճարի մոտ, խստորեն 06:15-ից 08:15-ը հանձնվում են բոլոր խոշոր և ծանր ճամպրուկները։
  • ✦Ինչ է ուղեբեռում. վրան (ցանկալի է), քնապարկ, կարեմատ (գորգ), ջերմաներքնազգեստ, անձնական հիգիենայի միջոցներ երեկոյի համար և փոխարինող հագուստ։
  • ✦Երթի կանոնը. բեռնատարները իրերը տանում են ուղղակի գիշերակացի վայր, օրվա ընթացքում ուղեբեռին հասանելիություն չկա։

Գիշերակացներ

  • ✦Տեղավորման տարբերակներ. կազմակերպված վրանային ճամբարներ եկեղեցիների տարածքներում, հենց եկեղեցիների շենքերի ներսում կամ դպրոցներում։
  • ✦Ամեն ինչ պատրաստ է. երթասյան ժամանման պահին ձեր ծանր իրերն արդեն բեռնաթափված կլինեն գիշերակացի կետում — մթության մեջ վրան տեղադրելու կարիք չի լինի։
  • ✦Սանիտարական պայմաններ. հիգիենայի բազային հարմարություններ և կազմակերպված հանգստի վայրեր բոլոր կանգառներում։

Սնունդ

  • ✦Տաք սնունդ. լիարժեք կշտացնող ճաշ և ընթրիք երաշխավորված են խաչերթի բոլոր օրերին։
  • ✦Նախաճաշներ և թեթև ճաշ. առավոտյան նախատեսված է թեթև նախաճաշ, սակայն դուք միշտ պետք է ունենաք ձեր սեփական գրպանի թեթև ճաշը մեկ անգամվա համար (չոր թխվածքաբլիթ, ընկույզ — վերցրեք և՛ ձեզ, և՛ հարևանի համար)։
  • ✦Խմելու ջուր. ջրատարներ և բաշխման կետեր սպասում են երթասյանը բոլոր կանգառներում, մաքուր ջրով ապահովումը կազմակերպված է ամբողջ երթուղում։

Բժշկություն

  • ✦Մեծ կանգառներում. բժշկական կետերի լիարժեք տեղակայում և բժիշկների հերթապահություն կազմակերպված են ճաշի և ընթրիքի ժամանակ։
  • ✦Ուղեկցում. բժիշկների հերթապահ խումբը ուղեկցում է ուխտավորների երթասյունը երթուղու այն հատվածներում, որտեղ կա ավտոմեքենայի երթևեկություն։
  • ✦Անձնական դեղատուփ. սպեղանիներ, առաձգական բինտ և ձեր սեփական հատուկ դեղամիջոցները յուրաքանչյուր ուխտավոր պարտավոր է ունենալ իր ուսապարկում։

Կապ և կազմակերպում

  • ✦Համակարգում. ոտքով երթասյան շարժումը, տրանսպորտի լոգիստիկան և ընդհանուր հարցերը շարունակաբար կարգավորում են փորձառու մարշալները։
  • ✦Օգնություն ճանապարհին. կամավորների համաձայնեցված թիմը ուղեկցում է ուխտավորներին երթում՝ օգնելով պահպանել միասնական տեմպ։
  • ✦Ուղեկցող ավտոբուս. մեկ փոքր հերթապահ ավտոբուս ընթանում է երթասյան հետևից այնտեղ, որտեղ թույլ է տալիս ճանապարհը՝ օգնելու ժամանակավորապես թուլացածներին։

Հարցեր

Հաճախակի հարցեր

Պատասխան չե՞ք գտել — գրեք մեզ, և մենք կավելացնենք այն այստեղ։

Գնանք միասին

Թողեք հայտ — դա կօգնի մեզ ճշգրիտ հաշվարկել մասնակիցների քանակը և նախապես պատրաստել ամեն անհրաժեշտը՝ ճանապարհին ձեր հարմարավետության համար։

Արշավի Telegram-ալիքՊաշտոնական ալիք՝ կարևոր նորություններ, ցուցակներ և քննարկումներ

Կոճակը սեղմելով՝ դուք համաձայնում եք անձնական տվյալների մշակմանը։